Program profilaktyczny

 

Szkolny Program Profilaktyczny

 Publiczne Gimnazjum nr 1 im. M. Kopernika

w Bogatyni

lata 2013 – 2016

 

Spis treści:

1. Wstęp.

2. Podstawa prawna.

3. Podstawa programowa a program profilaktyczny.

4. Diagnoza stanu wyjściowego.

5. Cele Szkolnego Programu Profilaktycznego.

6. Szkolny Program Profilaktyczny.

 

1.Wstęp

          Profilaktyka rozumiana jest jako proces wspomagania człowieka w radzeniu sobie z trudnościami zagrażającymi prawidłowemu rozwojowi i zdrowemu życiu a także ograniczanie i likwidowanie czynników niekorzystnych dla zdrowia i życia człowieka ( wg Z.B. Gaś,2001). Realizowana jest między innymi na gruncie szkolnym we współpracy ze środowiskiem lokalnym.

Szkoła jest miejscem działalności zadaniowej uczniów i może wyzwalać trudności młodzieży związane z przyjmowaniem odpowiedzialności na siebie i innych. Jest miejscem intensywnego rozwoju w zakresie funkcjonowania interpersonalnego i społecznego w grupie rówieśniczej. Wypełnia znaczną część aktywnego życia młodzieży. Jest miejscem konfrontacji autorytetów i kształtowania się poczucia własnej wartości. Z perspektywy rodziców szkoła jest terenem weryfikacji oczekiwań związanych z własnym dzieckiem.

Działania profilaktyczne stanowią wyspecjalizowaną część działań wychowawczych zawartych w szkolnym programie wychowawczym.

Treści Programu Profilaktycznego Szkoły wynikają ze szkolnego programu nauczania. Program Profilaktyczny Szkoły jest skorelowany z podstawowymi dokumentami wyznaczającymi zakres działań edukacyjno-dydaktyczno-wychowawczych.

Program Profilaktyczny w Publicznym Gimnazjum nr 1

im. M. Kopernika w Bogatyni jest wynikiem diagnozy, w której uwzględniono potrzeby rozwojowe uczniów, wymagania rodziców oraz potrzeby wynikające ze specyfiki środowiska.

Profilaktyka jest ochroną człowieka przed zagrożeniami i reagowaniem na nie. Obejmuje eliminację lub redukcję czynników ryzyka oraz wzmacnianie czynników chroniących. Szkoła realizuje profilaktykę pierwszorzędową skierowaną do grup niskiego ryzyka. Profilaktyka pierwszorzędowa prowadzona jest na kilku poziomach:

  1. Informacyjnym- przekazywanie informacji na temat zachowań ryzykownych; działania pomocne w profilaktyce, same nie prowadzą do redukcji zachowań.
  2. Edukacyjnym- te działania dostarczają wiedzy i umiejętności niezbędnych do tego, by uczniowie byli w stanie sami lepiej radzić sobie z zagrożeniami, np. uzależnieniami, stresem.
  3. Działalności alternatywnej- te działania stwarzają możliwości realizowania ważnych potrzeb młodzieży poprzez pozytywną działalność np. sport, działalność artystyczną, społeczną, koła zainteresowań.

 

 

 2. Podstawa prawna

1. Konwencja o Prawach dziecka uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych 20 listopada 1989r., ratyfikowana przez Polskę 30 kwietnia 1991r.

2. Program Polityki Prorodzinnej państwa przyjęty w dniu 17 listopada 1998r. przez Komitet Społeczny Rady Ministrów.

3. Ustawa z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

4. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego dnia 19 sierpnia 1994r.

5. Ustawa z dnia 9 listopada 1995r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.

6.Ustawa z dnia 24 kwietnia 1997r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

7. Rozporządzenie MENiS z dnia 23 grudnia 2008r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół.

8. Rozporządzenie MENiS z dnia 12 sierpnia 2002r. w sprawie nauczania treści wiedzy o życiu seksualnym, określonych w podstawie programowej jako zajęcia edukacyjne: „wychowanie do życia w rodzinie”

9. Statut Publicznego Gimnazjum nr 1 w Bogatyni.

10. Program Wychowawczy Publicznego Gimnazjum nr 1 w Bogatyni.

3.

Podstawa programowa

a program profilaktyczny.

 

Działalność  edukacyjna  szkoły  jest  określona  przez:

1.   Szkolny  zestaw  programów  nauczania,  który  obejmuje  całą  działalność  szkoły  z  punktu  widzenia  dydaktycznego.

2.  Program  wychowawczy  szkoły,  który  opisuje  w  sposób  całościowy  wszystkie  treści  i  działania  o  charakterze  wychowawczym  i  jest  realizowany  przez  wszystkich  nauczycieli.

3.   Program  profilaktyki  dostosowany  do  potrzeb  rozwojowych  uczniów  oraz  potrzeb  danego  środowiska,  który  opisuje  w  sposób  całościowy  wszystkie  treści  i  działania  o  charakterze  profilaktycznym    skierowane  do  uczniów,  nauczycieli  i  rodziców. Szkolny  zestaw  programów  nauczania,  program  wychowawczy  szkoły  oraz  program  profilaktyki  tworzą  wspólną  całość.  Ich  przygotowanie  i  realizacja  są  zadaniem  zarówno  całej  szkoły,  jak  każdego  nauczyciela.

W preambule do nowej podstawy programowej akcentuje się wyraźnie role szkoły w edukacji zdrowotnej, która realizowana jest przez nauczycieli wielu przedmiotów. Celem edukacji zdrowotnej jest kształtowanie u uczniów umiejętności dbania o zdrowie własne i innych ludzi, i tworzenia środowiska sprzyjającego zdrowiu.

 

Obecna podstawa programowa w III i IV etapie edukacyjnym jest zgodna z modelem zalecanym przez WHO, w którym to modelu wiodącym przedmiotem jest wychowanie fizyczne oraz wymagania dotyczące zdrowia włączone do wielu przedmiotów.

Podkreśla się, że dotychczas zaniedbanym obszarem edukacji zdrowotnej były zagadnienia zdrowia psychospołecznego, w tym umiejętności życiowe( osobiste i społeczne), dlatego tez obecnie rozszerza się edukacje zdrowotna o te aspekty.

 

W okresie nauki w szkole kształtują się zachowania zdrowotne:

- prozdrowotne- zasoby ( kapitał) dla zdrowia

- antyzdrowotne- ryzyko dla zdrowia, większość problemów zdrowotnych młodych ludzi jest związana z zachowaniami zdrowotnymi.

Istotą edukacji zdrowotnej i profilaktyki wg. podstawy programowej jest nie tylko przekazywanie wiedzy, ale kształtowanie:

- właściwych postaw wobec zdrowia

- umiejętności życiowych umożliwiających uczniom (teraz i w przyszłości) dokonywanie wyborów sprzyjających zdrowiu oraz podejmowaniu działań na rzecz zdrowia własnego, innych ludzi oraz tworzenia zdrowego środowiska.

 Umiejętności życiowe (psychospołeczne) sprzyjają pozytywnym  zachowaniom

przystosowawczym, dzięki którym możemy sobie radzić z zadaniami i wyzwaniami codziennego życia.

Umiejętności uwzględnione w podstawie programowej:

- pozytywne myślenie, budowanie poczucia własnej wartości, wiary w siebie.

- podejmowanie decyzji

- utrzymywanie dobrych relacji z innymi, dawanie i przyjmowanie wsparcia.

- rozwiązywanie problemów.

- gospodarowanie czasem.

- radzenie sobie z presją, krytyką, negatywnymi emocjami, stresem.

 

4.Diagnoza stanu wyjściowego.

 

Tworzenie Programu Profilaktycznego Szkoły wymaga określenia obszarów problemowych i dostosowania do nich konkretnych, zaplanowanych działań.

Podstawowym celem badań było zebranie wiarygodnych informacji dotyczących występowania i rozmiarów takich zjawisk jak: używanie substancji psychoaktywnych (alkohol, narkotyki, papierosy i in.), agresja i przemoc wśród młodzieży, trudności szkolne, brak troski o własne zdrowie.

W badaniach prowadzonych w środowisku uczniów na przestrzeni ostatnich dwóch lat posługiwano się ankietami opracowanymi przez pedagogów i nauczycieli na użytek szkolny. Uczniowie odpowiadając na pytania zawarte w ankietach przekazywali informacje dotyczące:

- ich kontaktów z alkoholem, papierosami, narkotykami

- problemów i trudności szkolnych

- przyczyn i objawów zachowań agresywnych

- skali zjawiska przemocy i wymuszeń w szkole

- sposobów spędzania wolnego czasu.

- klimatu w szkole

- bezpieczeństwa w szkole

 

Obok zastosowanych w badaniach ankiet, wiele informacji dotyczących uczniów uzyskano w rozmowach indywidualnych prowadzonych przez pedagogów z uczniami, nauczycielami, rodzicami; również w oparciu o przeprowadzone wywiady środowiskowe. Cennym źródłem wiedzy w tym zakresie okazała się analiza dokumentacji szkolnej oraz obserwacja zachowań uczniów sytuacjach szkolnych.

 

5.Cele Szkolnego Programu Profilaktycznego

 

 Celem programu jest zwiększenie ilości i jakości oddziaływań    profilaktycznych w szkole, w szczególności w zakresie ochrony zdrowia  i redukcji antyspołecznych zachowań młodzieży.

 

  • Kształcenie postaw prozdrowotnych.

 

  • Promowanie zdrowego stylu życia, uświadomienie znaczenia czynnego    wypoczynku.

 

  • Wskazywanie pożądanych wzorców zachowań.

 

  • Wzmacnianie u uczniów postaw pożądanych społecznie i akceptowanych      powszechnie zachowań.

 

  • Ograniczanie zachowań agresywnych wśród uczniów i wzmacnianie zachowań pozytywnych.

 

  • Stwarzanie warunków bezpiecznego rozwoju i funkcjonowania w szkole,  i poza nią.

 

  • Nauka rozwiązywania konfliktów bez użycia siły.

 

  • Zapobieganie ryzyka wystąpienia uzależnień od środków psychoaktywnych wśród młodzieży, kształtowanie postawy asertywnej  i odpowiedzialnych wyborów.

 

  • Kształtowanie umiejętności radzenie sobie ze zmieniająca się rzeczywistością oraz niepokojami i trudnościami okresu dojrzewania.

 

 

 

Problem

Zadania

Sposób realizacji

Osoby odpowiedzialne

Termin

Bezpieczna droga do szkoły  

 

1.Wyposażenie uczniów       w wiedzę na temat bezpiecznego poruszania się po drogach

 

 

Omawianie zagadnień na lekcjach wychowawczych

 

 

Wychowawcy klas

 

Wrzesień

 

 

 

2.Zapoznanie uczniów           z podstawowymi znakami drogowymi i zasadami ruchu drogowego.

 

 

Zajęcia komunikacyjne w ramach lekcji techniki

 

Nauczyciel techniki

 

Zgodnie z programem

3.Zapoznanie uczniów dojeżdżających z zasadami bezpiecznego korzystania ze środków komunikacji.  

 

Nadzór i dbanie o bezpieczeństwo w trakcie dowozu uczniów przez osoby odpowiedzialne za dowóz.

Szczegółowe omówienie zasad bezpieczeństwa przez wychowawców klas

 

 

 

 

 

 

Osoby odpowiedzialne za dowóz, nauczyciele świetlicy i

wychowawcy klas

 

 

 

Cały rok

Problem

Zadania

Sposób realizacji

Osoby odpowiedzialne

Termin

Bezpieczeństwo i higiena pracy w szkole

 

1. Zapoznanie uczniów          z regulaminami pracowni przedmiotowych, sali gimnastycznej, czytelni, biblioteki i świetlicy.

 

 

Omówienie zasad bhp i korzystania z pracowni przedmiotowych oraz zagrożeń wynikających ze specyfiki przedmiotu.

 

 

Nauczyciele poszczególnych przedmiotów, czytelni, biblioteki    i świetlicy

 

Wrzesień

 

2. Omówienie zasad bezpiecznego użytkowania sprzętu elektrycznego.

 

Przedstawienie zasad bezpiecznego korzystania ze sprzętu elektrycznego

 

Nauczyciele poszczególnych przedmiotów, czytelni, biblioteki   i świetlicy

 

Wrzesień

 

3. Poznanie procedur postępowania w razie przypadku zagrożeń

 

 

Przypomnienie i zapoznanie z procedurami       i regulaminami dot. bezpieczeństwa.

Zajęcia dla uczniów dot.  zachowania się         w sytuacjach zagrożeń.

 

Dyrekcja,

pielęgniarka szkolna,

wychowawcy klas,

nauczycie poszczególnych przedmiotów.

Wrzesień

cały rok

 

 

 

4. Poznanie zasad udzielania pierwszej pomocy

 

 

Szkolenie uczniów z zakresu udzielania pierwszej pomocy.

 

 

 

Dyrekcja,

opiekun PCK,

pielęgniarka szkolna, wychowawcy,

nauczyciel edb

Cały rok

Problem

Zadania

Sposób realizacji

Osoby odpowiedzialne

Termin

Edukacja zdrowotna

 

1. Realizacja programu

„Trzymaj formę”

 

Działania  promujące zdrowy styl życia,  min. pokazy multimedialne, gazetki, referaty.

 

P. D. Walczak, G. Lazanowicz

 

Cały rok

2.Kształtowanie postaw prozdrowotnych  

Zajęcia wychowania fizycznego, godziny wychowawcze, lekcje wdż i biologii.

Spotkania z pielęgniarką, gazetki szkolne.

 

Nauczyciele biologii, wf i wdż,  wychowawcy, pedagodzy, pielęgniarka.

Cały rok

3.Propagowanie właściwego sposobu wykorzystania czasu wolnego.  

Zajęcia pozalekcyjne, koła zainteresowań, SKS, dodatkowe godziny pracy z uczniem. Działalność świetlicy i czytelni szkolnej. Udział w imprezach, konkursach i wycieczkach. Współpraca z instytucjami wspomagającymi szkołę w działaniach profilaktycznych i wychowawczych.

 

Dyrekcja i nauczyciele

Cały rok

4.Integrowanie działań profilaktycznych szkoły         i rodziny, dotyczących właściwych postaw wobec zdrowia.  

Pedagogizacja rodziców w czasie zebrań i spotkań indywidualnych. Angażowanie rodziców do sprawowania opieki w czasie uroczystości szkolnych, wycieczek. Organizacja pikniku integracyjnego i balu gimnazjalnego.

 

Całe grono pedagogiczne

Cały rok

Problem

Zadania

Sposób realizacji

Osoby odpowiedzialne

 

Termin

Profilaktyka uzależnień

1. Wyposażenie uczniów      w wiedzę na temat szkodliwości i skutków palenia papierosów, picia  alkoholu, zażywania narkotyków i leków.  

Zajęcia edukacyjne na godzinach wychowawczych, lekcjach wdż ,katechezie, biologii. Rozmowy indywidualne z uczniami i ich rodzicami

Organizacja Szkolnych Dni Profilaktyki Uzależnień. Konkursy plastyczno- literackie promujące postawy abstynenckie.

Przedstawienia teatralne dotyczące profilaktyki uzależnień.

Współpraca z Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Strażą Miejską, Komisariatem Policji.

Prace zespołu ds. bezpieczeństwa w szkole. Monitorowanie sytuacji.

 

Dyrekcja,

wychowawcy klas, nauczyciele,

pedagodzy, pielęgniarka.

 

Cały rok

 

2. Kształtownie postaw asertywnych Realizacja tematów na godzinach wychowawczych, lekcjach wdż. Rozmowy indywidualne z uczniami i ich rodzicami. Stwarzanie sytuacji wychowawczych sprzyjających prawidłowej samoocenie i kształtowaniu poczucia własnej wartości.

 

 

Dyrekcja,

wychowawcy klas, nauczyciele,

pedagodzy, pielęgniarka.

 

 

Cały rok
 

3. Zapoznanie uczniów z możliwościami uzyskania pomocy w sytuacjach kryzysowych

 

Spotkania ze specjalistami zajmującymi się problematyką uzależnień. Godziny wychowawcze, rozmowy z pedagogiem.

 

Wychowawcy, pedagodzy, nauczyciele.  Cały rok
 

4. Uświadamianie skutków uzależnień od gier komputerowych , telewizji, Internetu, telefonów komórkowych.

 

Godziny wychowawcze oraz zajęcia informatyki.

Informacje i artykuły w gazetce szkolnej oraz tablicach na korytarzach szkolnych.

 

 

Wychowawcy,

nauczyciele informatyki, nauczyciele świetlicy, czytelni oraz pedagodzy

Cały rok
5. Wdrażanie programów zewnętrznych dot. profilaktyki uzależnień. Działania dostosowane do poszczególnych programów  

Dyrekcja, pedagodzy, wychowawcy i nauczyciele.

 

Cały rok

Problem

Zadania

Sposoby realizacji

Osoby odpowiedzialne

Termin

Zachowania agresywne i przemoc

1. Nabywanie umiejętności rozpoznawania swoich emocji i panowania nad nimi.

 

Zajęcia psychoedukacyjne dla uczniów.

Omawianie zagadnień na godzinach wychowawczych, lekcjach wdż , katechezy.  Zajęcia pozalekcyjne, koła zainteresowań, SKS.

Pedagodzy, wychowawcy nauczyciele,

 

 

 

Cały rok

 

2. Zapoznanie uczniów ze sposobami rozładowywania negatywnych emocji.

 

 

Rozmowy i spotkania z uczniami agresywnymi.

Spotkania z rodzicami uczniów agresywnych, kierowanie do specjalistów.

Akcje przeciwko przemocy.

Spotkania z pedagogiem.

Wychowawcy, pedagodzy, nauczyciele.

 

 

Cały rok

3. Rozwiązywanie sytuacji konfliktowych i problemowych.

 

Godziny wychowawcze, indywidualne spotkania i rozmowy. Zespoły i komisje wychowawcze. Natychmiastowe reagowanie na sytuacje problemowe-wezwania rodziców, policji.

Spotkania zespołu d/s bezpieczeństwa – omawianie sytuacji w szkole, diagnoza sytuacji szkolnej pod kątem agresji i bezpieczeństwa w szkole.

 

Dyrekcja, wychowawcy, pedagodzy, nauczyciele.

Cały rok

4. Uświadamianie uczniom

konsekwencji (prawnych, społecznych, osobistych) agresywnych i niewłaściwych zachowań

 

 

Spotkania ze specjalistami d/s nieletnich-Policja, Straż Miejska

Rozmowy z pedagogami, wychowawcami.

 

Dyrekcja, wychowawcy, pedagodzy, nauczyciele.

Cały rok

5. Poszerzanie i aktualizowanie wiedzy nauczycieli i rodziców o

przyczynach zachowań agresywnych.

Przypomnienie procedur związanych z interwencją nauczyciela w sytuacji przemocy.

Omawianie problemów agresji na zebraniach rodziców, spotkaniach wychowawczych.

 

Dyrekcja, wychowawcy, pedagodzy, nauczyciele.

Cały rok

Problem

Zadania

Sposoby realizacji

Osoby odpowiedzialne

Termin

Lekceważenie obowiązku szkolnego i niepowodzenia szkolne

1. Zapoznanie uczniów ze Statutem Szkoły, kryteriami oceniania z poszczególnych przedmiotów Godziny wychowawcze, zajęcia przedmiotowe Dyrekcja,

wychowawcy, nauczyciele

Wrzesień

2. Uświadomienie konsekwencji niezrealizowania obowiązku szkolnego. Bieżące monitorowanie frekwencji uczniów na zajęciach Dyrekcja,

wychowawcy, nauczyciele

Cały rok

3. Wspieranie uczniów w  pokonywaniu niepowodzeń szkolnych. Zajęcia dydaktyczno – wyrównawcze, terapii pedagogicznej, świetlicowe oraz czytelni. Pomoc koleżeńska. Dyrekcja,

wychowawcy, nauczyciele, pedagodzy.

Cały rok

 

 

Opracowanie: Zespół ds.: bezpieczeństwa: A.Adamska, V. Bachór, K. Krawczenko, T. Bieżuński, T.Pistiolis, M. Plichta.

 

 

Dodaj komentarz